Ιουνίου 2011

Δημοσιεύουμε σήμερα μια ενδεικτική λύση του θέματος αρμονίας που δόθηκε στους υποψηφίους για τα μουσικά τμήματα των ελληνικών πανεπιστημίων στις πανελλήνιες εξετάσεις (ειδικό μάθημα αρμονίας, Σάββατο 18 Ιουνίου 2011). Η λύση δόθηκε από το συνεργάτη της open art, καθηγητή Ανώτερων Θεωρητικών Νίκο Tσιάντα.

Ενδεικτικές λύσεις υπάρχουν και για τα θέματα των εξετάσεων κατά τα έτη 2010 και 2009 :
Λύση για το θέμα αρμονίας 2010 – Πανελλήνιες εξετάσεις
Λύση για το θέμα αρμονίας 2009-Πανελλήνιες εξετάσεις

Σημ. 1 : Η χρήση των καλλωπιστικών φθόγγων δεν επηρεάζει την αρμονική βάση.
Σημ. 2 : Στα μέτρα 11 και 12 μπορεί κάποιος να ακολουθήσει είτε την πρώτη, είτε τη δεύτερη λύση.


Κατεβάστε το σε μορφή PDF

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

{ 0 comments }

Post image for Χάσιμο χρόνου

Εξετάζουμε την αποτελεσματικότητα των στρατηγικών μάθησης δίχως να δίνουμε έμφαση στο χάσιμο χρόνου. Ενώ στην ουσία, είναι από τις πιο σημαντικές έννοιες όχι μόνο στα πρώτα στάδια της μάθησης, αλλά και σε όλη την εξέλιξη του μαθητή.

Αν δεν χάσει χρόνο ο δάσκαλος, ο μαθητής δεν θα μπορέσει να κατανοήσει την επινόηση μιας νέας μορφής γνώσης. Δεν είναι μόνο δαπάνη χρόνου, όπως νομίζουν μερικοί φοιτητές, ούτε σπατάλη χρόνου, όπως είναι σίγουροι οι περισσότεροι καθηγητές. Αυτό το χάσιμο χρόνου είναι μία από τις μεγάλες επενδύσεις του δασκάλου. Αυτή η έννοια σχετίζεται με το πρόβλημα του γνωστικού ορίζοντα. Και γι’ αυτόν τον λόγο, είναι σπάνια αντιληπτή από τον μαθητή. Είναι πέρα από τον γνωστικό του ορίζοντα.

Κατά συνέπεια, ο μαθητής δεν συνειδητοποιεί το κόστος που πρέπει να υποστεί ο δάσκαλος για να γίνει όντως αποτελεσματικό το μάθημά του. Αυτό όμως δεν πρέπει να είναι ανεξάρτητο από το γνωστικό αντικείμενο του μαθήματος. Αν το ζευγάρι δάσκαλος-μαθητής έχει νόημα, είναι μόνο και μόνο επειδή υπάρχει το μάθημα. Το ασύμμετρο δίπολο υπάρχει με αυτήν τη βάση. Η δυσκολία είναι ότι εκ φύσης ο μαθητής δεν γνωρίζει το βάθος του γνωστικού αντικειμένου. Παίζει με τα βότσαλα, ενώ υπάρχει ο ωκεανός. Δεν ξέρει ακόμα από ναυάγια, ούτε από θυσίες. Και το πρόβλημα είναι ότι ο δάσκαλος δεν μπορεί να το εξηγήσει εξ αρχής.

Το όλο θέμα πρέπει να διαπραγματευτεί μέσα από τον γνωστικό διάλογο. Σε αυτό το πλαίσιο, ο δάσκαλος δεν γνωρίζει βέβαια όλα τα χαρακτηριστικά του μαθητή, πράγμα το οποίο έχει ιδιαίτερη σημασία όταν το γνωστικό αντικείμενο είναι πολύ ειδικό. Το πρόβλημα δεν είναι η εξειδίκευση, μα η πληρότητα του μαθητή. Κατά συνέπεια, η ολιστική προσέγγιση είναι απαραίτητη και από τους δύο, ακόμα και αν είναι πιο προσιτή στον δάσκαλο.

Σε αυτήν τη φάση, η μεταμόρφωση του φοιτητή σε μαθητή χρειάζεται το χάσιμο χρόνου εκ μέρους του δασκάλου. Επιπλέον, το αποτέλεσμα δεν είναι αναπόφευκτο, διότι ο φοιτητής μπορεί να παραμείνει φοιτητής όπως ισχύει και με τα άτομα. Το πρόβλημά του είναι να κατανοήσει γρήγορα με το χάσιμο χρόνου, την αξία του μαθήματος. Ενώ το πρόβλημα του δασκάλου είναι ότι μερικές φορές ο φοιτητής δεν θέλει να γίνει μαθητής. Κατά συνέπεια, ο δάσκαλος δεν μπορεί να έχει τις ίδιες απαιτήσεις στο μάθημά του. Ή για να είμαστε πιο ακριβείς, η απαίτηση αφορά μόνο και μόνο τον μαθητή.

Από τον φοιτητή δεν απαιτεί, απλώς προσφέρει διότι δεν αντιλαμβάνεται την έννοια του δασκάλου και λειτουργεί μόνο με την εκφυλισμένη προβολή του καθηγητή. Έτσι σε αυτό το πλαίσιο, το χάσιμο χρόνου μπορεί να είναι προβληματικό με την έννοια ότι ο φοιτητής δεν θέλει να μάθει το μάθημα, μα απλώς να το περάσει. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι το μάθημα δεν πρέπει να γίνει.

Η προσφορά υπάρχει πάντα, απλώς μετατρέπεται σε θυσία. Και σε αυτήν την περίπτωση, ο δάσκαλος δεν πρέπει να περιμένει τίποτα. Ακολουθεί το νοητικό σχήμα του Camus. Δεν έχει καμία ελπίδα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι απελπισμένος. Παραμένει δάσκαλος, μόνο που δεν υπάρχει μαθητής. Και το ζευγάρι δεν μπορεί να χάσει χρόνο, αφού ο χρόνος δεν έχει νόημα γι’ αυτό.

Πηγή : http://lygeros.org

{ 0 comments }

Οι περισσότεροι γονείς δεν έχουν ακούσει να γίνεται λόγος για ομαδικά μαθήματα στη διδασκαλία των μουσικών οργάνων, κι αν συμβαίνει αυτό με ορισμένους, πιθανόν σκέφτονται ότι αφορούν μαθητές δεύτερης κατηγορίας κι όχι τους αποκαλούμενους «ταλαντούχους¨.

Συνήθως , όλοι γύρω βεβαιώνουν ότι αυτά τα πράγματα είναι αδιανόητα και αδύνατα στην πράξη. Είναι όμως πραγματικά γελοίο και καταστροφικό να το πιστεύει κάποιος αυτό. Στην ουσία δηλώνει άγνοια και εφησυχασμό.

Η ιδέα είναι απλή και τα «μυστικά» βρίσκονται στη μεθοδολογία, τους στόχους και την ύπαρξη δασκάλων.

Υπάρχουν (κι αυτό το λέμε από εμπειρία) σοβαρά και αναντικατάστατα οφέλη από τα μαθήματα που γίνονται σε μικρή ομάδα 2-4 παιδιών, αρκεί να ξέρει κανείς τι κάνει και πως, σε ποιους απευθύνεται και με τι στόχο. Έχει σημασία και η διαδικασία και το αποτέλεσμα.

Σε ότι αφορά την ηλικία, διαπιστώνουμε ότι αποτελούν μια καλή  πρακτική (πλην εξαιρέσεων) για παιδιά 6-9 ετών. Σε μεγαλύτερες ηλικίες μπορούν να γίνονται σε συνδυασμό – και πάντα εξετάζοντας κάθε περίπτωση ξεχωριστά – με ατομικά μαθήματα.

Ένα από τα κυριώτερα λάθη των γονέων είναι να πιστεύουν ότι το παιδί τους κάνει μάθημα λιγότερου χρόνου. Αυτό είναι καθαρά ποσοτική προσέγγιση της  μάθησης  και δεν έχει σχέση με την ποιότητα και τη σχετικότητα του χρόνου στην παιδεία (το «χάσιμο χρόνου» στη σπουδή οποιουδήποτε αντικειμένου) των ανθρώπων, μικρών και μεγάλων.

Μια άλλη ανησυχία σχετίζεται με την ιδέα, μήπως υποβιβαστεί η αξία και οι δυνατότητες κάποιου παιδιού για χάρη των υπολοίπων της ομάδας. Εδώ παίζει ρόλο ο τρόπος και τα κριτήρια με τα οποία συγκροτείται κάθε ομάδα. Κατά τα άλλα (και με δεδομένες πάντα τις εξαιρέσεις) η εμπειρία δείχνει ότι σε μικρές ηλικίες,  η δουλειά σε ομάδα 2-4 παδιών μπορεί να έχει σπουδαία αποτελέσματα. Ας μην παραβλέπουμε το γεγονός ότι η μουσική είναι (και έτσι οφείλουμε να τη διδάσκουμε) μια συλλογική δραστηριότητα και αυτό χρειάζεται να το ζουν από νωρίς τα παιδιά. Υπάρχουν πάντα οι δυνατότητες να ξεχωρίσει ο καλύτερος  μέσα στη συλλογικότητα . Η «ανθρωποφαγία» που είναι έντονη στην κοινωνία σε ορισμένες ιστορικές περιόδους όπως στην εποχή μας,  δεν ενδιαφέρει την παιδεία και τη μουσική.

Είναι φανερό από τα παραπάνω ότι ο αρνητισμός για κάθε μορφή ομαδικού μαθήματος στην εκπαίδευση των μουσικών οργάνων – περιέργως,  αυτό δεν υφίσταται στην περίπτωση των συχνά «μπουλουκοειδώς οργανωμένων» θεωρητικών μαθημάτων – προέρχεται από άγνοια και στρεβλή επί δεκαετίες αντίληψη δράσεων  που φέρνουν αποτελέσματα στον υπόλοιπο κόσμο εκτός της δικής μας χώρας.

Σε επόμενα άρθρα θα αναφερθούμε εκτενέστερα στα οφέλη αυτής της πρακτικής. Περιμένουμε τις απόψεις των αναγνωστών μας.

{ 0 comments }

Η αφορμή για το άρθρο αυτό δίνεται από τη δημοσίευση στην εφημερίδα «Ελευθερία» της Λάρισας, ρεπορτάζ, σχετικά με την εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου [Με τις "Ζωγραφιές της κυρίας ΝΤΟΡΕΜΙ"].

Πριν από κάθε τι άλλο επισημαίνουμε, ότι σε καμμία περίπτωση δεν καταφερόμαστε εναντίον της συγκεκριμένης ή οποιασδήποτε άλλης παρόμοιας εκδήλωσης ή των συγγραφέων ή των διοργανωντών, το αντίθετο μάλιστα.

Ο προβληματισμός και ο αντίλογος  αφορούν μόνο τη ριζωμένη αντίληψη που συνοψίζεται σε μια φράση του ρεπορτάζ και φαίνεται να κατατρύχει για δεκαετίες και μέχρι τις μέρες μας μεγάλο μέρος της ελληνικής μουσικής κοινότητας και εκπαίδευσης. Αναφέρεται λοιπόν συγκεκριμένα:

Το βιβλίο με τίτλο «Οι ζωγραφιές της Κυρίας Ντορεμί» είναι ένα εκπαιδευτικό βιβλίο μουσικής που βοηθά στην εκμάθηση των κανόνων της μουσικής και της ζωγραφικής με έναν ευχάριστο όσο και διασκεδαστικό τρόπο

Το «κλειδί» στην παραπάνω φράση (με δική μας υπογράμμιση) είναι η αντίληψη και η πρακτική της προέκταση, ότι η μουσική και η ζωγραφική «μαθαίνονται» με κανόνες. Αυτό έχει ιδιαίτερη βαρύτητα όταν αναφερόμαστε σε παιδιά. Το πόσο «ευχάριστος και διασκεδαστικός» είναι αυτός ο τρόπος έχει διαπιστωθεί εδώ και μερικές δεκαετίες στην πατρίδα μας και αποδειχθεί από τα τραγικά του αποτελέσματα. Γενιές ολόκληρες παιδιών καταστράφηκαν κυριολεκτικά και μίσησαν οτιδήποτε έχει σχέση με τη μουσική και καλλιτεχνική παιδεία, που είναι από τις βασικές συνιστώσες της πραγματικής παιδείας.

Δάσκαλοι με προτάσεις και καλές πρακτικές με αποτελέσματα υπάρχουν βεβαίως στις μέρες μας και ευτυχώς πληθαίνουν. Αρκεί κάποιος να έχει ανοικτό μυαλό, σαφείς στόχους και επεξεργασμένη στρατηγική για την παιδεία, ιδιαίτερα των μικρών ανθρώπων. Από την άλλη πλευρά, βλέποντας την πραγματικότητα, φαίνεται ότι θα χρειαστεί μεγάλη προσπάθεια και αρκετός χρόνος που δυστυχώς είναι λιγοστός πλέον, για να αλλάξει κάτι στην ισχυρά παγιωμένη νοοτροπία. Μέχρι να συμβεί αυτό και να δημιουργηθεί η κρίσιμη μάζα που απαιτείται για την αλλαγή φάσης, θα συνεχίσουμε να θρηνούμε τα θύματα της αστοχίας μας.[wp-blogroll catname=News]

{ 0 comments }