Αρμονία στο Πιάνο, online μαθήματα (περιεχόμενο)

Το πρόγραμμα Αρμονία στο Πιάνο (online) χωρίζεται από την άποψη της δυσκολίας, σε 2 επίπεδα, για πρακτικούς και εκπαιδευτικούς λόγους. Με τον ίδιο τρόπο – σε 2 επίπεδα- παρουσιάζεται και το πριεχόμενο του προγράμματος.
Όπως αναφέρθηκε και στο συνδεδεμένο άρθρο Αρμονία στο Πιάνο, online μαθήματα (εισαγωγή), εδώ επιχειρείται μια περισσότερο εκτενής και με τεχνική ορολογία, προσέγγιση του αντικειμένου. Είναι φυσικό λοιπόν, ο μέσος αναγνώστης ή ο άπειρος μαθητής, να δυσκολευτούν στην ανάγνωση και κατανόηση του παρόντος άρθρου. Η δημοσίευσή του κρίθηκε απαραίτητη για λόγους πληρότητας στο συνολικό εγχείρημα των online μαθημάτων.
Σε κάθε περίπτωση βεβαίως, ισχύει κι εδώ η δυνατότητα της έκφρασης οποιασδήποτε απορίας, ερώτησης, διευκρίνησης κλπ. μέσω email.

Αρμονία στο Πιάνο 1

#1 Αυτοσχεδιασμός μελωδικών φράσεων στο τονικό σύστημα (μείζ-ελάσ) με 2 τρόπους, απευθείας στο πιάνο:

α) Διαμόρφωση 4μετρης απαντητικής φράσης σε δοσμένη 4μετρη εισαγωγική, με σχηματισμό πτώσης.
β) Σύνθεση 8μετρης ενότητας (2 φράσεις εισαγωγική-απαντητική) με σχηματισμό πτώσης ανά 4μ.

#2 Trasporto διατονικής μελωδίας (με περιορισμένη χρήση αλλοιωμένων φθόγγων), σε οποιαδήποτε χρωματική βαθμίδα, απευθείας στο πιάνο.

#3 Συνοδεία μελωδιών ή γνωστών τραγουδιών, απευθείας στο πιάνο:

– Επιλογή ρυθμικών σχημάτων με βάση τον χαρακτήρα της μελωδίας.
– Επιλογή αρμονιών με βάση τη δομή της μελωδικής γραμμής.
– Αρμονικός ρυθμός με βάση τα τονισμένα και τα ατόνιστα μέρη των μέτρων.

#4 Τετράφωνη εναρμόνιση (*) – Ενότητες που διδάσκονται:
Ευθεία κατάσταση και αναστροφές (εκτέλεση απευθείας στο πιάνο και χορωδιακή γραφή για 4 φωνες στο 5γραμμο) των παρακάτω:

– Όλα τα είδη 3φωνων συγχορδιών και αρμονικές αλυσίδες
– Δεσπόζουσα μεθ΄ 7ης
– Όλες οι βαθμίδες με 7η
– Aρμονικές αλυσίδες συγχορδιών με 7η
– Παρένθετες δεσπόζουσες όλων των βαθμίδων – μεταφορές μέσα στον κύκλο των 5ων
– Παρένθετες έβδομες (συγχ. του προσαγ.) όλων των βαθμίδων – μεταφορές μέσα στον κύκλο των 5ων
– Μετατροπίες σε σχετικές ή κοντινές τονικότητες σε μείζ. και ελάσ. τρόπο
– Μη συγχορδιακοί φθόγγοι: διαβατικοί – ποικίλματα

(*)Στην απόδοσή τους στο 5γραμμο προκρίνεται η δίφωνη αντίστιξη μεταξύ των 2 εξωτερικών φωνών και μετά η συμπλήρωση των υπολοίπων.

#5 Πολύ καλή γνώση, εκτός της λατινικής αρίθμησης των βαθμίδων πχ. II-V6/5-I, της jazz σημειογραφίας δηλ. Dm-G7/Β-C.

#6 Μουσική ανάλυση: Απλές μουσικές φόρμες του 17ου και 18ου αι. (αναγνώριση φόρμας, βάσει την ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της, καθώς επίσης των φράσεων, πτωτικών σχημάτων, τονικοτήτων μέσω της ανάλυσης των αρμονικών σχέσεων στο έργο).

Προϋποθέσεις – Ακουστικά

Ελάχιστη προϋπόθεση για την παρακολούθηση του αντικειμένου Αρμονία στο Πιάνο 1 είναι:
Η αρκετά καλή ικανότητα αναγνώρισης και απόδοσης των μελωδικών διαστημάτων, όπως και όλων των ειδών 3φωνων συγχορδιών.

Αρμονία στο Πιάνο 2

#1 Aυτοσχεδιασμός μελωδικών φράσεων στο τονικό σύστημα με 2 τρόπους, απευθείας στο πιάνο:

α) Δημιουργία αντιστικτικής φωνής μπάσου απέναντι σε δοσμένη μελωδική γραμμή (8 έως 16μ.)
β) Δημιουργία μονόφωνης μελωδίας (16 έως 20μ.), με δοσμένη την πρώτη 4μετρη φράση.
[ Η μελωδία πρέπει να έχει διμερή ή τριμερή φόρμα, με μετατροπίες σε γειτονικές τονικότητες και επιστροφή στην αρχική. Απαραίτητα, τα πτωτικά σχήματα στο τέλος των φράσεων.
Ο σχεδιασμός 2ης αντιστικτικής φωνής μπάσου είναι προαιρετικός και εξαρτάται από την ευκολία του κάθε ενδιαφερόμενου στην εκτέλεση ].

#2 Transporto χρωματικής ή δωδεκάφθογγης μελωδίας σε οποιαδήποτε χρωματική βαθμίδα, απευθείας στο πιάνο.

#3 Συνοδεία μελωδιών ή γνωστών τραγουδιών με πιο προχωρημένη αρμονική γλώσσα, είτε με, είτε χωρίς (jazz) σημειογραφία (βλ. Αρμονία στο Πιάνο 1, #5).

#4 Τετράφωνη εναρμόνιση – Ενότητες που διδάσκονται:

– Επανάληψη στις βασικές ενότητες της Αρμονίας στο Πιάνο 1 και ειδικά σε ότι αφορά αρμονικές αλυσίδες με 7η, παρένθετες δεσπόζουσες και έβδομες (συγχορδίες προσαγωγέα), όλων των βαθμίδων και μετατροπίες σε κοντινές τονικότητες.
– Δεσπόζουσες με 9η, 11η, 13η (αρμονικές αλυσίδες μέσα στον κύκλο των 5ων).
– Προχωρημένη χρωματική αρμονία (Ναπολιτάνικη ΙΙ, συγχορδίες αυξ. 6ης, εναρμόνιες μεταβολές κλπ.).
– Μετατροπίες σε γειτονικές και μακρινές τονικότητες.
– Mη συγχορδιακοί φθόγγοι: καθυστερήσεις, επερείσεις, προηγήσεις, εκφυγές κλπ.
– Pedal

#5 Σημειογραφία (συμβολισμός συνηχήσεων, συνέχεια από Αρμονία στο Πιάνο 1)

#6 Μουσική ανάλυση: φόρμες κλασσικής ή ρομαντικής περιόδου, φούγκες από το συγκερασμένο κλειδοκύμβαλο του J. S. Bach, φόρμες μετά το 1900 με αρμονικό περιεχόμενο εκτός τονικού συστήματος.

Προϋποθέσεις – Ακουστικά

Ελάχιστες προϋποθέσεις για την παρακολούθηση του αντικειμένου Αρμονία στο Πιάνο 2 είναι:
– Ό,τι αναφέρεται στο post: Εξάσκηση της Ακουστικής Ικανότητας – Μελωδικά Διαστήματα [tip #1].
– Να μπορεί κάποιος να τραγουδάει σχετικά εύκολα δίφωνο solfége (2η φωνή σε μια οποιαδήποτε φωνητική ή οργανική σύνθεση).
– Αρμονικό dictée 2 έως 4μ. με απλές τρίφωνες (κύριες και δευτερεύουσες βαθμίδες) και 4φωνες (κατά προτίμηση V7 & II7) σε ευθεία κατάσταση.

Το κείμενο που διαβάσατε περιγράφει το περιεχόμενο του πλήρους προγράμματος Αρμονία στο πιάνο (επίπεδο 1 και 2).
Σύμφωνα με τη φιλοσοφία που διέπει όλα τα online προγράμματα, υπάρχει η δυνατότητα της επιλογής όλων των μαθημάτων ή ορισμένων, ανάλογα με τις ανάγκες και τους στόχους του.
Σύντομα θα υπάρχει και δυνατότητα επιλογής περισσότερο στοχευμένων προγραμμάτων πχ. χρήση των παραπάνω για την αποτελεσματική προετοιμασία των υποψηφίων στις πανελλαδικές εξετάσεις κλπ.
Επίσης θα προστεθεί πρόγραμμα για την ανάπτυξη και βελτίωση της ακουστικής ικανότητας (ear training), η οποία είναι μια από τις βασικές προϋποθέσεις για οποιαδήποτε μουσική δραστηριότητα.

Επικοινωνία: email

Αρμονία στο Πιάνο, online μαθήματα (εισαγωγή)

Τί είναι;

Η γνωστή αρμονία της μουσικής…

Πρόκειται για ένα (αυτονόητο) βήμα μεθοδολογικά και πρακτικά, πέρα από τα γνωστά.

Η αξία της έγκειται στο ότι δεν αποτελεί στείρα και αποστεωμένη γνώση, όπως συμβαίνει συχνά με την καταγραφή των συνηχήσεων στο χαρτί, απ΄ όπου λείπει εξ΄ ολοκλήρου η ακουστική διάσταση.

Αντίθετα, αποτελεί πολύπλευρη και γι΄αυτό πιο ολοκληρωμένη γνώση, που ενισχύει σημαντικά τη μουσική μας αντίληψη.

Η άμεση λοιπόν πρακτική εφαρμογή των όσων έχουμε ακούσει σε θεωρητικό επίπεδο, αποτελεί την ουσία αυτού του αντικειμένου, προκειμένου να προσεγγίσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο την ίδια τη μουσική.

Σε ποιους απευθύνεται

Σε όσους:

…δεν έχουν βάλει ποτέ τον εαυτό τους σε τέτοια διαδικασία, γιατί δεν φαντάζονται ότι υπάρχει!
…προσπαθούν να παίξουν κάτι βάσει οδηγιών που λαμβάνουν, αλλά δεν ξέρουν πως να αρχίσουν και πως να το εξελίξουν.
…έχουν φτάσει στο όριο να εγκαταλείψουν γιατί δεν βρίσκουν κανένα σοβαρό λόγο να γράφουν τα όσα γράφουν ακολουθώντας μια κοινή πρακτική.
…θέλουν να αναζωπυρώσουν το ενδιαφέρον τους για τη μουσική και έχουν ορισμένες καλές θεωρητικές βάσεις.
…δεν έχουν κατανοήσει ακόμη, πόσο στενά συνδέεται η άρτια πρακτική εκτέλεση ενός οργάνου με την ολοκληρωμένη θεωρητική σκέψη.

Σε τι χρειάζεται

  • Αποκτάς πρακτική εξοικείωση (ευκολία στις εναρμονίσεις, συνοδείες, αυτοσχέδιες μελωδίες) με ένα πολυφωνικό όργανο όπως το πιάνο, απαραίτητο ιδιαίτερα σε όσους διδάσκονται μονοφωνικά όργανα.
  • Περιορίζεις την ανασφάλεια από την έλλειψη παρτιτούρας, αφού όλο το πρόγραμμα βασίζεται στην προσωπική ικανότητα για δημιουργία.
  • Βελτιώνεις σημαντικά τη σχέση σου με τον ρυθμό, καθώς και την ακουστική σου ικανότητα ανάλυσης και σύνθεσης μελωδικών γραμμών, μέσα από το τραγούδι και την εκτέλεση.
  • Καλλιεργείς και εξελίσσεις (μέσω της συνεχούς εκτέλεσης), την αίσθηση για το πώς ακούγονται όλα αυτά, ακόμη και αν η χρήση κάποιου μουσικού οργάνου δεν είναι δυνατή (πχ. στις πανελλήνιες εξετάσεις).
  • το τέλος του προγράμματος, θα είσαι σε θέση να σκέφτεσαι γρήγορα να συνοδεύεις αρμονικά σωστά μελωδικές γραμμές χωρίς να εξαρτάσαι από γραμμένες συνοδείες οι οποίες σε τελική ανάλυση παρουσιάζουν συχνά διάφορα προβλήματα και σίγουρα δεν λύνουν το θέμα της μεταφοράς (transporto).

Περιεχόμενο – συνοπτικά

  • Αυτοσχεδιασμός μελωδικών φράσεων στο πιάνο
  • Transporto μελωδικής γραμμής στο πιάνο
  • Τρόποι συνοδείας μελωδιών ή γνωστών τραγουδιών στο πιάνο
  • Τετράφωνη εναρμόνιση (εκτέλεση στο πιάνο και χορωδιακή γραφή στο 5γραμμο), βασισμένη σε όλη την ύλη της αρμονίας του τονικού συστήματος.
  • Tρόποι σημειογραφίας των συνηχήσεων
  • Μουσική ανάλυση
  • Εξάσκηση ακουστικής ικανότητας

Διδάσκουσα: Αντωνέλλα Πουλούλη

Περισσότερα και πιο αναλυτικά για το περιεχόμενο και τα γνωστικά αντικείμενα αυτού του online μαθήματος υπάρχουν στο post που ακολουθεί με τίτλο Αρμονία στο Πιάνο, online μαθήματα (περιεχόμενο).

Επικοινωνία: email

Θεωρία με Πιάνο, online μαθήματα

Το πρόβλημα, τί συμβαίνει με τη Θεωρία της Μουσικής;

Είναι γνωστό και γενικά παραδεκτό, πως η θεωρία είναι τόσο σημαντική, όσο και η πρακτική εξάσκηση στην εκμάθηση της μουσικής.

Χωρίς ισχυρό θεωρητικό υπόβαθρο δεν μπορεί να πάει κανείς μακριά.

Είναι όμως επίσης γνωστό ότι αποτελεί το κόκκινο πανί για τους περισσότερους μαθητές. Την απεχθάνονται και ζητούν να “μάθουν” να παίζουν μόνο ένα όργανο, χωρίς θεωρία.

Από την εμπειρία μας, ένας σοβαρός λόγος για τον οποίο συμβαίνει αυτό, είναι η αναντιστοιχία της θεωρίας με την πρακτική εκπαίδευση. Η θεωρία αποσυνδέεται από την αρχή των μουσικών σπουδών και διδάσκεται ανεξάρτητα από τον ρυθμό προόδου του μαθητή στο όργανο. Έτσι δημιουργείται η εντύπωση ότι πρόκειται για ένα “άλλο” μάθημα, όπου ό,τι διδάσκεται ο μαθητής δεν έχει σχέση με αυτό που παίζει στο όργανο. Όσο μάλιστα περνούν τα χρόνια, τόσο διευρύνεται το χάσμα ανάμεσα στη θεωρία και την πράξη.
Η θεωρία γίνεται ένα κουβάρι άσχετων με την πράξη κανόνων, που περιπλέκεται και δυσκολεύει συνεχώς περισσότερο, ιδιαίτερα εάν κάποιος θελήσει να προχωρήσει και σε σπουδές ανώτερων θεωρητικών (sic).

Η πρόταση – λύση, Θεωρία και πράξη

Στην open art δουλεύουμε περισσότερο από μια πενταετία στην ανάπτυξη και την υλοποίηση της (ενοποιημένης) διδασκαλίας της μουσικής θεωρίας και πράξης.

Το πρόγραμμα “Θεωρία με Πιάνο”, έρχεται να καλύψει το κενό που προαναφέρθηκε και να αποκαταστήσει τη δυνατότητα – όσων επιθυμούν -, να συνεχίσουν με περισσότερες αξιώσεις την μουσική τους εκπαίδευση.

Bασικοί άξονες της θεωρητικής εκπαίδευσης

  • Η ρυθμική εκπαίδευση
  • Το solfége – τραγούδι
  • Η ακουστική εξάσκηση, ear training

…περιεχόμενο

#1. Ρυθμός (ρυθμικές ασκήσεις με απλά σχήματα στα 2/4, 3/4, 4/4, 6/8 και απόδοσή τους υποχρεωτικά a tempo. Ιδιαίτερη έμφαση σε σχήματα με συγκοπές και αντιχρονισμούς).
#2. Όλα τα μελωδικά διαστήματα εντός της 8αβας. Διάφοροι τρόποι αναγνώρισης και απόδοσής τους μέσα από το τραγούδι.
#3. Κατασκευή όλων των ειδών τρίφωνων συγχορδιών και εκτέλεσή τους στο πιάνο από οποιαδήποτε μεταφορά μέσα στη χρωματική κλίμακα (transporto).
#4. Τραγούδι και ακουστική αναγνώριση των τρίφωνων συνηχήσεων.
#5. Λειτουργικές σχέσεις κύριων βαθμίδων (I, IV, V) στο τονικό σύστημα του μείζονα και ελάσσονα τρόπου.
#6. O κύκλος των 5ων και η λειτουργία του στην εναρμόνιση μιας μελωδικής γραμμής.
#7. Σύνθεση μονόφωνων μελωδικών φράσεων (τραγουδώντας και παίζοντας 4μετρες ενότητες) και εναρμόνιση μόνο στα πτωτικά σχήματα σε μεταφορές μέχρι 4# και 4b.
#8. Σύνθεση 8μετρης μελωδικης γραμμής απέναντι σε δοσμένη πιανιστική συνοδεία ή το αντίστροφο, δηλαδή σύνθεση πιανιστικής συνοδείας απέναντι σε δοσμένη 8μετρη μελωδική γραμμή.

Ο ρόλος του πιάνου

Το πιάνο είναι το όργανο αναφοράς στο πρόγραμμα. Όλη η διαδασκαλία γίνεται με βάση το συγκερασμένο πληκτρολόγιο και ρεπερτόριο προσαρμοσμένο στις δυνατότητες του κάθε μαθητή προσωπικά. Δεν απαιτείται προηγούμενη εμπειρία στο πιάνο, ενώ παράλληλα ο μαθητής μπορεί να μαθαίνει οποιοδήποτε άλλο όργανο επιθυμεί.

Προϋποθέσεις – συμμετοχή

Τη “Θεωρία με Πιάνο” μπορούν να παρακολουθήσουν σπουδαστές ηλικίας 11 ετών και άνω με πολύ βασικές γνώσεις θεωρίας της μουσικής. Ιδιαίτερα χρήσιμο μπορεί να αποδειχθεί για όσους θέλουν να ξεκινήσουν ανώτερα θεωρητικά (δείτε το γιατί, ξαναδιαβάζοντας την παραπάνω λίστα με την σύνοψη των όσων διδάσκονται).

Αποτελέσματα

Πλήρης κάλυψη της θεωρίας της μουσικής (σε 30 ωριαία μαθήματα), με γρήγορα και θετικά αποτελέσματα, δραστικά μειωμένο κόστος σπουδών, ανάπτυξη της μουσικής αντίληψης, δυνατότητα να προχωρήσει κάποιος σε ανώτερα θεωρητικά πολύ εύκολα, εμφανής διαφορά στην εκτέλεση μουσικής στο όργανο.

Τα online μαθήματα είναι ατομικά, με διάρκεια 60′ και προαγοράζονται σε ομάδες των 5 ή 10. Στην περίπτωση της αγοράς 5 μαθημάτων, το κόστος διαμορφώνεται σε €18/μάθημα, ενώ τα 10 μαθήματα προσφέρονται στην τιμή των €15/μάθημα.
Τα 2 πρώτα μαθήματα γίνονται ΔΩΡΕΑΝ, με παράλληλη αξιολόγηση του επιπέδου του ενδιαφερόμενου.

Επικοινωνία: email

Επίσης για όσους ενδιαφέρονται να διαβάσουν περισσότερα, προτείνουμε:
Θεωρητικά μαθήματα: Και γιατί να είναι υποχρεωτικά; του Ν. Παναγιωτίδη